Odkrycia archeologiczne w Przeworsku PDF Drukuj Email
   Od początku listopada trwają ratownicze badania wykopaliskowe na stanowisku nr 54 w Przeworsku. Prowadzone są pod kierownictwem Joanny Ligody, na zlecenie PGNiG S.A., z uwagi na planowaną w tym miejscu budowę placu wiertni. Usytuowane na cyplu lewego brzegu Mleczki stanowisko, odkryte zostało w trakcie badań powierzchniowo - poszukiwawczych w 1988 roku. W 2008 roku przeprowadzono na nim niewielkie prace archeologiczne, które jednak nie przyniosły żadnych spektakularnych odkryć (badania te prowadziła również J. Ligoda na zlecenie PGNiG S.A.). Przystępując zatem do trwających właśnie wykopalisk archeologicznych, nie spodziewano się znaczących wyników badawczych.

   Tymczasem na obszarze około 70 arów udało się zarejestrować ponad 200 obiektów archeologicznych, czyli rozmaitych jam o szeroko rozumianym przeznaczeniu gospodarczym. Jak wynika ze wstępnych analiz odkrywanego materiału, mamy tu do czynienia z przynajmniej dwoma horyzontami osadniczymi.
  
   Pierwszy łączyć można z obecnością ludności tzw. kultury mierzanowickiej. Jest to pierwsza na terenie Polski południowo - wschodniej kultura epoki brązu, która rozwijała się między 2400 a 1600 r. p.n.e. Jej ludność zamieszkiwał zarówno w trwałych i stabilnych osadach, jak i krótkotrwałych obozowiskach; uprawiała ziemię oraz hodowała zwierzęta, wypasane na oddalonych od miejscach zamieszkania pastwiskach.
  
   Z niewielką osadą lub obozowiskiem ludności tej kultury mamy do czynienia właśnie w Przeworsku. W trakcie dotychczasowych prac udało się zarejestrować kilka jam tej jednostki kulturowej, w wypełnisku których znaleziono fragmenty naczyń oraz w jednej z nich - przedmioty krzemienne (fot. 1,2) i miniaturową siekierkę (fot. 3).

                                                     





     Co ważne relikty osadnictwa tej kultury znamy również z miejscowości sąsiednich - np. Gorliczyny, Mirocina, czy Ożańska (stanowiska badane na trasie autostrady A4), zatem odkryte w Przeworsku materiały uzupełniają bazę źródłową tej wczesnobrązowej kultury.
  
   Drugim horyzontem chronologicznym obecnym na stanowisku są pozostałości osady wczesnośredniowiecznej. Jak dotąd udało się odkryć kilka jam, które z uwagi na zalegający w nich materiał zabytkowy, łączyć możemy z pobytem w Przeworsku, prawdopodobnie między X a XII wiekiem, grupy Słowian. W tym czasie ludzie zamieszkiwali z reguły osady otwarte - wsie (choć powstają wówczas również grody i pierwsze organizmy wczesnomiejskie), a podstawą ich działalności była uprawa roli. Niewątpliwie najciekawszym obiektem z tego czasu jest rozległa jama, będąca pozostałością domu (fot. 4) - czworokątnej chaty, zagłębionej w ziemię. W jej wnętrzu odkryto m.in. relikty dość dobrze zachowanego pieca/paleniska (fot. 5).   

  

   Badania archeologiczne prowadzone na stanowisku 54 w Przeworsku z pewnością wnoszą sporo istotnych informacji na temat najstarszych dziejów dzisiejszego miasta. Należy mieć nadzieję, że dalsze prace zaowocują kolejnymi ciekawymi odkryciami, których pełna analiza i właściwa interpretacja możliwa będzie dopiero po opracowaniu naukowym wyników badan

Autor tekstu, fotografii - Joanna Ligoda 

 

Wieża widokowa ratusza

REGULAMIN


ZESPÓŁ PAŁACOWO-PARKOWY
PRZEWORSKA
KOLEJ WĄSKOTOROWA


P A S T E W N I K















Polsko-Ukraińskie Centrum Informacji i Promocji Turystyki Karpat








IZBA CELNA W PRZEMYŚLU